Αγάπη Και Αντοχές

 
Εκείνον τον πολύ δύσκολο πρώτο χρόνο της προσαρμογής όλων μας, θυμήθηκα πολλές φορές την κοινωνική λειτουργό που στις ατέλειωτες κουβέντες που κάναμε πριν δοθεί η έγκριση της αναδοχής, προσπαθούσε με κάθε τρόπο να μας αποτρέψει.
Την θυμόμουν που μου έλεγε «έχετε περάσει πολλά στη ζωή σας, σκεφτείτε το.. τώρα έχετε πια βρει την γαλήνη, τους ρυθμούς σας, η ζωή σας θα αναστατωθεί, δεν έχετε λόγο να μπείτε σε μια τέτοια δοκιμασία».
Φυσικά δεν άκουγα τίποτα.
Ένιωθα δυνατή να παλέψω με κάθε αντιξοότητα, με κάθε δυσκολία.
Όμως εκείνη ήξερε, τα είχε δει πολλές φορές στην δουλειά της, μιλούσε την γλώσσα της λογικής ενώ εμένα με είχε κυριεύσει το συναίσθημα.
Εκείνον τον πρώτο χρόνο λοιπόν που οι αντοχές μου δοκιμάστηκαν όσο ποτέ άλλοτε, την θυμόμουν συχνά.
Υπήρξαν και κανα δυό στιγμές – ντρέπομαι που το λέω – που το μετάνιωσα.
Που λύγισα και σκέφτηκα τί πήγα κι έκανα;
Γιατί δεν καθόμουν στην ησυχία μου;
Στιγμές που τα προβλήματα φάνταζαν ανυπέρβλητα και η κούραση – ψυχική και σωματική – με λύγιζε.
Δεν προσπαθώ να δικαιολογηθώ όμως δεν ήμουν μια μαμά που ήταν στο σπίτι, δούλευα όπως και τώρα και μάλιστα με δύσκολο ωράριο.
Μπορεί να ήταν δική μου δουλειά, όμως ήμουν από τις εξήμισι το πρωί μέχρι τις έξι το απόγευμα στο μαγαζί και μετά έπρεπε να τρέξω μαζί με τα παιδιά για ψώνια, μαγείρεμα κι όλα όσα κάνουμε όλες οι εργαζόμενες μαμάδες.
Η προσοχή που έπρεπε να δείχνω σε κάθε κίνηση που έκανα, σε κάθε αγκαλιά, σε κάθε χαμόγελο, σε κάθε βλέμμα, ήταν εξουθενωτική.
Ακόμα και την ώρα που σερβίριζα το φαγητό ένιωθα το βλέμμα του Παναγιώτη να μετρά τις μπουκιές και την ποσότητα στα πιάτα τους για να δει αν είχα βάλει περισσότερο στον Βασίλη απ’ ότι σ’ εκείνον.
 
παιδιά-χωριό
 
Ξέρω πως η ζήλεια υπάρχει – και πολλές φορές αρκετά έντονα – ακόμα και στα βιολογικά αδέλφια.
Όμως σ’ αυτή την περίπτωση το μωρό που έρχεται στην οικογένεια δεν καταλαβαίνει.
Μπορείς να αγκαλιάζεις το μεγαλύτερο, να το ησυχάζεις και να το βεβαιώνεις πως είναι το ίδιο σημαντικό για σένα όσο και το νέο μέλος της οικογένειας.
Στην δική μας περίπτωση το νέο μέλος δεν ήταν μωρό, ήταν ένα τετράχρονο παιδάκι που σ’αυτά τα πολύ σημαντικά πρώτα χρόνια της ζωής του, είχε στερηθεί την αγάπη, την προσοχή, την αποκλειστικότητα κι ήταν φυσικό να τα διεκδικεί με έντονο και απόλυτο τρόπο, ακόμα ακόμα και με τσαμπουκά.
Θυμάμαι κάποια φορά που με ρώτησε «μαμά πότε πήρατε τον Βασίλη;» κι αμέσως μετά «εμένα γιατί αργήσατε τόσο;».
Ξαφνικά συνειδητοποίησα πως στο μυαλουδάκι του είχε σχηματιστεί η εντύπωση πως με αυτόν τον τρόπο έρχονται τα παιδιά στον κόσμο.
Οι βρεφοκόμες στο ίδρυμα τα μεγάλωναν λέγοντάς τους πως κάποια μέρα θα έρθουν οι γονείς τους να τα πάρουν, οπότε …
Του είπα λοιπόν πως τον Βασίλη δεν τον πήραμε, πως τον είχα στην κοιλιά μου, πως τον γέννησα, όμως εκείνον τον διάλεξα ανάμεσα σε πάρα πολλά παιδιά γιατί ήταν το πιο όμορφο, το πιο έξυπνο, το πιο χαρισματικό απ’ όλα κι εγώ τον αγάπησα τρελά.
Και τότε εκείνος τύλιξε τα χεράκια του στον λαιμό μου, με φίλησε και μείναμε έτσι αγκαλιασμένοι για ώρα..
 
συνεχίζεται..

Σε Τεντωμένο Σχονί

O πρώτος χρόνος στο σπίτι με τον Παναγιώτη ήταν απίστευτα δύσκολος και κουραστικός.
Ήταν ένας χρόνος στην διάρκεια του οποίου δοκιμάστηκαν οι αντοχές μου όσο ποτέ άλλοτε.
Ο μικρός ήταν σχεδόν τεσσάρων και είχε έντονα τα σημάδια της «ιδρυματοποίησης» στην συμπεριφορά του, για να κοιμηθεί πιπιλούσε δείκτη και μεσαίο.
Τα δυό του δάχτυλά του είχαν παραμορφωθεί .
Αφού το κουβεντιάσαμε μαζί του ξανά και ξανά εξηγώντας του πόσο άσχημα γίνονταν τα δάχτυλά του, δοκιμάσαμε διάφορες λύσεις .
Στην αρχή του δέσαμε το χέρι με μια γάζα σα να ήταν τραυματισμένο και του περάσαμε ένα πάνινο γαντάκι όπως κάνουμε στα μωρά.
Παρ’ όλα αυτά εκείνος κατάφερνε να τα βγάλει και την νύχτα ξυπνούσα πάλι απ’τον ήχο που έκανε ρουφώντας – κυριολεκτικά – τα δάχτυλά του.
Μετά πήρα απ’το φαρμακείο ένα ειδικό υγρό που χρησιμοποιείται από τα άτομα που θέλουν να σταματήσουν να τρώνε τα νύχια τους.
Το υγρό αυτό έχει άσχημη γεύση, όχι όμως για τον Παναγιώτη που δεν επηρεάστηκε καθόλου και συνέχισε ακάθεκτος!
Δεν ήξερα τί άλλο να κάνω, το μόνο που μου έμενε ήταν – επειδή ο θόρυβος ήταν πολύ ενοχλητικός, αλλά και τα δάχτυλά του είχαν παραμορφωθεί – να πηγαίνω στο δωμάτιό του και με μια απότομη κίνηση να του βγάζω τα δάχτυλα απ’ το στόμα.
Αυτό ήταν!
Πολύ σύντομα κόπηκε η κακιά συνήθεια κι άρχισαν τα δάχτυλά  να επανέρχονται σιγά σιγά στη φυσική τους μορφή.
Άλλο ένα πρόβλημα που είχα να αντιμετωπίσω ήταν αυτό της νυχτερινής ενούρησης.
Εδώ παιδευτήκαμε πολύ… πάρα πολύ!
Του έδινα νωρίς το βραδινό του γάλα κι έβαζα το ξυπνητήρι ανά δύο ώρες την νύχτα.
Τον πήγαινα  τουαλέτα στις 12,00 πριν πέσω για ύπνο και μετά στις 2,00, στις 4,00 και στις 6,00.
Αν υπολογίσει κανείς ότι στις 6,30 σηκωνόμουν έτσι κι αλλιώς για την δουλειά θα μπορέσει να καταλάβει για τί μαρτύριο επρόκειτο.
Παρ’ όλα αυτά, πάντα μα πάντα, στο ενδιάμεσο τον έβρισκα μούσκεμα.
Σ’εκείνες τις δυο ώρες που μεσολαβούσαν ο Παναγιώτης κατάφερνε να αδειάσει στο κρεβάτι τον Νιαγάρα!
Αυτή η ιστορία κράτησε σχεδόν δυό χρόνια!
Επίσης καθώς ήταν – και είναι – ένα υπερκινητικό παιδί, με ανεξάρτητο χαρακτήρα έπρεπε να είμαι συνεχώς σε εγρήγορση και νά’ χω τα μάτια μου πάνω του καθώς ποτέ δεν ήξερες τί ήταν ικανός να κάνει ή να πειράξει στην προσπάθειά του να γνωρίσει αυτόν τον κόσμο που ξαφνικά κι απότομα γνώριζε.
 Παράλληλα είχα να αντιμετωπίσω την ζήλεια του ενός παιδιού για το άλλο.
Ο Παναγιώτης ερχόμενος σπίτι βρήκε τον Βασίλη ο οποίος είχε ήδη, όπως ήταν φυσικό, τον χώρο του και το μερίδιο της αγάπης μέσα στην οικογένεια, έτσι άρχισε να με διεκδικεί έντονα κι ανταγωνιστικά.
Δεν τολμούσα ούτε ματιά παραπάνω να ρίξω  στον Βασίλη.
Όλα έπρεπε να τα μοιράζω ισότιμα για να μην υπάρχουν προβλήματα και εκρήξεις τα οποία εντέλει, όσες φιλότιμες προσπάθειες κι αν έκανα υπήρχαν.
Ο μεγάλος ζήλευε καθώς ξαφνικά έπρεπε να μάθει να με μοιράζεται, ο μικρός απ’ την άλλη μόλις με είχε βρει κι ήθελε να βεβαιωθεί για την αγάπη μου.. και στην μέση εγώ!
Aισθανόμουν να περπατάω σε τεντωμένο σχοινί κι αυτό σε καθημερινή βάση ήταν εξουθενωτικό.
Μόνο τις ώρες που ο Βασίλης έλειπε στο νηπιαγωγείο έπαιρνα ανάσα.
Τότε δεν χρειαζόταν να προσέχω την κάθε μου λέξη, το κάθε βλέμμα.. τότε γινόμουν αποκλειστικά μαμά του Παναγιώτη κι εκείνος το απολάμβανε όσο τίποτα.
Σε μια τέτοια στιγμή που ήμασταν μόνοι οι δυό μας τον άκουσα να μου λέει το εκπληκτικό «σ’ ευχαριστώ μαμά που μ΄αγαπάς» που με άφησε άφωνη και δακρυσμένη να τον σφίγγω για ώρα στην αγκαλιά μου δίχως να μπορώ να αρθρώσω λέξη!
αγκαλιάσυνεχίζεται…
 

Μελωδίες..

Μουσική. Η αρχή και το τέλος μιας ακόμη γεμάτης ημέρας. Με την καρδιά να ταξιδεύει στα χνάρια των Κουρητών. Στο νησί του Δία. Τα πνεμόνια να γεμίζουν Κρήτη. Η ψυχή να αντλεί δύναμη από τη μακρινή μυρωδιά της ρακής, τον παφλασμό των κυμάτων στην αμμουδιά, τη θέα του λιμανιού από απόσταση. Κι εκείνο το πρώτο βήμα στη στεριά, σε μια γη πλανεύτρα κι ερωτιάρα.

Κι όλα αυτά, πολύ μακριά από το μικρό μας σπιτάκι στην Μελβούρνη αλλά τόσο μα τόσο ζωντανά στη μνήμη.. Με καινούρια παιδιά και τέτοια αγωνία από πλευράς όλων μας για το αν θα ταιριάξουν, αν θα προσαρμοσθούν, αν θα προσαρμοστούμε όλοι εμείς οι υπόλοιποι..

Κι όλα εκείνα τα τικ που πρέπει να βάλεις στις λίστες σου..

– Αγορά επίπλων για το παιδικό δωμάτιο,

– Έξοδος με τα παιδιά ώστε να γνωριστούν πριν από την συγκατοίκηση,

– Συνάντηση με τους υπεύθυνους του υπουργείου και της ομάδας μας για ενημέρωση,

– Τακτοποίηση φακέλων με στοιχεία πελατών/παιδιών,

κι ένα σωρό άλλα. Τυπικά. Γραφειοκρατικά. Στεγνά. Απρόσωπα. Χρονοβόρα και βαρετά. Σίγουρα όχι αξιοκρατικά ως προς το ΠΟΙΟΣ πάει ΠΟΥ, ΠΩΣ γίνεται η ανακατανομή των υλικών ή το ΓΙΑΤΙ έγιναν συγκεκριμένες επιλογές.

Κάπου εκεί οι μικροί πρωταγωνιστές κι αφανείς ήρωες της ιστορίας, τα παιδιά και οι έφηβοι αυτοί καθ’εαυτοί, οι οποίοι δίνουν τις δικές τους προσωπικές μάχες.. ενάντια στο σύστημα, μέσα από το σύστημα. Κι όλοι εμείς που ζούμε μαζί τους ή δουλεύουμε μαζί τους, τα πονάμε. Γιατί το μαζί είναι μεγάλη κουβέντα. Δεν δουλεύεις για αυτά ή για το κράτος. Δουλεύεις ΜΕ αυτά, πολλές φορές αντιτιθέμενος στο σύστημα, ΓΙΑ αυτά.

Και λίγο πριν το τέλος της ημέρας, η αγαπημένη φράση όλων μας, που έστησε το ίδιο το ιστολόγιο.. να ηχεί μελωδικά στα αυτιά μας. Άπλωσε το χέρι, λοιπόν..

Ο Πρώτος Καιρός

Οι πρώτες μέρες στο σπίτι, οι πρώτες μέρες της ζωής του Παναγιώτη έξω από το ίδρυμα ήταν μια αποκάλυψη για τον μικρό.
Μέχρι εκείνη την ώρα οι μόνες παραστάσεις που είχε ήταν ο μεγάλος θάλαμος με τα ξύλινα κρεβατάκια όπου μεγάλωνε μαζί με καμμιά δεκαριά άλλα παιδιά κι ο κήπος με τις κούνιες που οι βρεφοκόμες τα έβγαζαν να παίξουν.
Βρέθηκε λοιπόν απ’τη μια στιγμή στην άλλη να «βομβαρδίζεται» από εικόνες και αντικείμενα άγνωστα σ’αυτόν.
Κι έκανε το αυτονόητο, αυτό που κάνουν όλα τα μικρά παιδιά προκειμένου να αντιληφθούν τον κόσμο.
Άγγιζε τα πράγματα, τα ακουμπούσε, τα εξέταζε.
Θυμάμαι την πρώτη φορά που πήγα στο σούπερ μάρκετ με τον Παναγιώτη.
Βγαίνω φορτωμένη με τις σακούλες προχωρώντας προς το πάρκινγκ, καταλαβαίνω όμως πως ο μικρός δεν με ακολουθεί και σταματάω  να δω τί γίνεται.
Ο Παναγιώτης είχε σταθεί στην πόρτα εξόδου του σούπερ μάρκετ κι έκανε ένα βήμα πίσω και μετά ένα βήμα μπροστά ξανά και ξανά, κοιτώντας με έκπληξη σε κάθε του βήμα την πόρτα μια να ανοίγει και μια να κλείνει.
Όταν στο σπίτι ο Βασίλης έπαιζε με τα παιχνίδια τους ο Παναγιώτης προτιμούσε να κάθεται να με κοιτάει να σιδερώνω ή να μαγειρεύω, έχοντας τα μάτια ορθάνοιχτα από την έκπληξη και κάνοντας αμέτρητες ερωτήσεις.
Πράγματα απλά και καθημερινά όπως το σίδερο, η κατσαρόλα, η ηλεκτρικη κουζίνα, το πλυντήριο.. ήταν πράγματα πρωτόγνωρα για κείνον.
Όλη αυτή η απόλυτα φυσιολογική περιέργεια όμως, εγκυμονούσε  τον κίνδυνο να καεί ή να τραυματιστεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έτσι ήμουν συνεχώς σε εγρήγορση κι είχα τα μάτια μου στραμμένα πάνω του διαρκώς.
Περάσαμε δύσκολες και κουραστικές στιγμές γιατί έχοντας ζήσει τα πρώτα τέσσερα σχεδόν χρόνια της ζωής του στο προστατευμένο περιβάλλον του ιδρύματος, αγνοούσε την ύπαρξη κινδύνων παντελώς.
παιδια τηλεοραση
Εκείνον τον καιρό είχα το μαγαζί μου (πριν το πουλήσουμε και μετακομίσουμε στην εξοχή) , έτσι λοιπόν τον πρώτο μήνα τον είχα μαζί μου όλη μέρα.
Έντρομη τον είδα μια μέρα να έχει βγει στον δρόμο (κεντρικός απ’ όπου περνούσαν πολλά αυτοκίνητα και το λεωφορείο) να παίζει μες την μέση.. κουτσό!
Τότε πείστηκα πως πράγματι τα μικρά παιδιά εχουν άγγελο που τα προσέχει.
Θυμάμαι τα μεσημέρια που ήταν συνηθισμένο να κοιμάται και βέβαια στο μαγαζί δεν υπήρχε τέτοια δυνατότητα, τον έπαιρνα λοιπόν στην αγκαλιά μου καθιστό με το στήθος του να ακουμπά στο δικό μου, τα ποδαράκια του να βγαίνουν προς την μεριά της πλάτης μου και κοιμόταν.
Άλλες φορές, όταν υπήρχαν πελάτες, τον είχα πετύχει να έχει γονατίσει μπροστά στην καρέκλα και με ακουμπισμένο το κεφαλάκι του στο κάθισμά της να τον έχει πάρει ο ύπνος.
Ταλαιπωρία, όμως δεν ήθελα αμέσως να τον στείλω στον παιδικό σταθμό, ήθελα να δεθεί λίγο μαζί μου, ΄να μας μάθει καλά, να σιγουρευτεί για την θέση του στην οικογένεια.
Όταν τελικά τον πήγα στον παιδικό σταθμό δεν του άρεσε καθόλου και το θυμάται ακόμα και τώρα που έχει μεγαλώσει.
Τα μεσημέρια που πήγαινα να τον πάρω τον έβρισκα σε μια γωνιά καθισμένο στο πάτωμα, απομονωμένο από τα άλλα παιδιά να με περιμένει και μόλις με έβλεπε ένα τεράστιο χαμόγελο ζωγραφιζόταν στο προσωπάκι του.
Η καρδιά μου σκιζόταν στα δύο, όμως δεν γινόταν διαφορετικά….

συνεχίζεται..

Η Προσαρμογή

Εκείνες οι μέρες της «προσαρμογής» ήταν ψυχικά επίπονες και κουραστικές.
Πήγαινα κάθε πρωί με τον Βασίλη να συναντήσουμε τον Παναγιώτη.
Έβγαζα τα δύο παιδιά στον κήπο του ιδρύματος , μιλούσαμε, γελούσαμε και τα άφηνα μέσα απ’το παιχνίδι να «γνωριστούν».
παιδια κουνιες
Ο Παναγιώτης αδημονούσε να έρθει σπίτι, το ίδιο κι εμείς, όμως η κοινωνική υπηρεσία είχε άλλη γνώμη.
Ήθελαν να σιγουρέψουν την απόφασή μας και να διασφαλίσουν τη καλή έκβαση της αναδοχής.
Πληρώναμε κατά κάποιο τρόπο μια πρόσφατη αποτυχία «τοποθέτησης» παιδιού σε ανάδοχη οικογένεια, το οποίο είχε «επιστραφεί» στο ίδρυμα λόγω της συμπεριφοράς του.
Στη δική μας περίπτωση η ψυχολόγος είχε διακρίνει συμπτώματα μελαγχολίας του Βασίλη από την παρουσία του Παναγιώτη και το αναγκαστικό «μοίρασμα» της μαμάς του (δηλαδή εμένα) μαζί του.
Ήταν φυσικό.
Μετά από πεντέμισι χρόνια απόλυτης κυριαρχίας στην οικογένεια και πρωτιάς στην προσοχή και την αγάπη μας, ο Βασίλης καλούνταν από την μια στιγμή στην άλλη να μας μοιραστεί με ένα άλλο παιδί.
Ήταν τόσο μικρός κι ο ίδιος, ήθελε τον χρόνο του κι αυτό ακριβώς προσπαθούσα να εξηγήσω στην ψυχολόγο.
Μάταια…
Σπάραζε η ψυχή μου κάθε φορά που έπρεπε να φύγω.
Ο Παναγιώτης αγκιστρωνόταν πάνω μου κλαίγοντας και με παρακαλούσε να τον πάρω, να μην τον αφήσω πίσω..
Θυμάμαι κάποια μέρα που μου έτυχε σοβαρό πρόβλημα και δεν μπόρεσα να πάω.
Πήρα τηλέφωνο να ενημερώσω και ζήτησα τον μικρό να του μιλήσω, με τις πρώτες λέξεις που πρόφερα άφησε το ακουστικό να πέσει στο πάτωμα κι έφυγε κλαίγοντας.
Ακόμα δεν μπορώ να το ξεχάσω.
Πέρασε έτσι ένας μήνας.
Στο τέλος έκανα μια έντονη κουβέντα με την κοινωνική λειτουργό πιέζοντάς την να πάρουν μια απόφαση.
Αυτό το καθημερινό (πρωϊ-απόγευμα) πήγαινε – έλα μας είχε εξοντώσει.
 Ο μικρός δεν ηρεμούσε πια με τις κουβέντες, απαιτούσε με τον τρόπο του να έρθει μαζί μας.. κι είχε δίκιο.
Τα δυο παιδιά είχαν γνωριστεί πια κι η σχέση απλά χρειαζόταν χρόνο και καθημερινή επαφή για να εξελιχθεί και να εξομαλυνθεί.
Έτσι με επισκέψεις δυο και τριών ωρών την μέρα και κυρίως μένοντας ο ένας πίσω δεν θα το επιτυγχάναμε ποτέ.
Η όποια πρόοδος στην σχέση των δυο παιδιών δεν θα γινόταν μέσα στο ίδρυμα,
Έπρεπε να πάρουν μια απόφαση επιτέλους.
Και την πήραν.
Έτσι ένα ευλογημένο πρωϊνό πήγα να πάρω τον Παναγιώτη και να τον φέρω για πρώτη φορά στο σπίτι μας, στο σπίτι του.
συνεχίζεται…

Η γλώσσα της ενθάρρυνσης

Καθ’ εικόνα …

Σκέψου το Θεό.

Όταν έφτιαχνε τον άνθρωπο.

Να βαριόταν να τον τελειώσει.

Να έλεγε κι αύριο μέρα είναι!

Τι έγινε κι αν του λείπει η όσφρηση.

Ή τα μάτια.

Έχει το στόμα ρε αδερφέ!

Ας γνωρίσει τα πάντα μέσω του στόματος.

Κάπως βολεύονται όλα στο τέλος…

Σκέψου έναν Θεό τεμπέλη.

Την ώρα της μεγάλης στιγμής!

Την ώρα που εμφυσεί ζωή!

Σκέψου.. μια μισή στιγμή.

Ένα ανοκλήρωτο έργο.

Σκέψου ένα Θεό φυγόπονο.

Ένα θεό, που τα παρατά, γιατί δεν ξέρει «αν μπορεί».


Μη μου πεις «Θεός είναι, όλα τα μπορεί!»

Καθ’εικόνα δεν θέλεις να πιστεύεις ότι σε έκανε;

Προσπάθησε!

Τελείωσε ανθρωπάκο το έργο σου!

Δώσε κι εσύ ζωή σε κάτι!

Δοκίμασε τι θα πει αποτυχία!

Πριν πεις: «δεν μπορώ».

Πες: θα δοκιμάσω.

Δεν είναι το τέλος του κόσμου!

Ίσως είναι η αρχή!

Κι αν όλα δεν πάνε καλά

Να θυμάσαι

Μια στιγμή αποτυχίας

είναι μονάχα ένα φύσημα του αγέρα.

Στα μικρά παιδιά αρέσει πολύ να γεμίζουν όποιο χαρτί βρουν μπροστά τους με ζωγραφιές. Με χρώματα ή χωρίς, στην πρώτη ευκαιρία, αφήνουν τα αποτυπώματα της ψυχής τους. Κι έπειτα τα μοιράζουν σε όσους αγαπούν. Συνήθως στη μητέρα, αλλά πολλές φορές και μια φίλη της μαμάς αν τη συμπαθεί ο μικρός Γιαννάκης ή μικρή Ελενίτσα μπορεί  να γίνει αποδέκτης μιας παιδικής ζωγραφιάς. 

Και τι κάνουν οι περισσότεροι γονείς; Λένε ένα: «α ωραίο!». Και το αφήνουν πάνω στο τραπέζι (στην καλύτερη περίπτωση)  ή το τσαλακώνουν και το πετούν στο καλάθι. Έχω ακούσει κι αντιδράσεις του τύπου : μη χαλάς έτσι τα χαρτιά… έχουν λεφτά. Δεν θα τα μουτζουρώνεις με βλακείες. 

Κι έτσι ο μικρός Γιαννάκης (ή μικρή Ελενίτσα) μεγαλώνουν πιστεύοντας πως φτιάχνουν μουντζούρες. Πως δεν κάνει να λερώνεις τα χαρτιά με άσκοπες ζωγραφιές που δεν αρέσουν σε κανέναν. Και τέλος μεγαλώνουν πιστεύοντας πως δεν ξέρουν να φτιάχνουν τίποτα της προκοπής.

Μεγαλώνοντας ο Γιάννης γελάει σε μια παρέα λέγοντας «ούτε ευθεία δεν μπορώ να τραβήξω». Κι η Ελένη ντρέπεται όταν τα παιδιά της της ζητούν να τους ζωγραφίσει κάτι. 

Κάποτε, ο μικρός μου ανιψιός, έφτιαξε μια ζωγραφιά για την αδερφή μου και της την πήγε με χαρά και καμάρι. Η αδερφή μου είπε κλασσικά «μπράβο,ωραία» αλλά κάπου την άφησε για μέρες και μετά ως  δια μαγείας χάθηκε.

Ο ανιψιός μου τόλμησε να τη ρωτήσει: Γιατί μαμά πέταξες αυτό που σου έφτιαξα; Η Αριστέα, όταν ζωγραφίζω, με κρεμάει στον τοίχο της. Η αδερφή μου δαγκώθηκε, του ζήτησε συγγνώμη και κάποια στιγμή το συζήτησε μαζί μου. Της εξήγησα πως ακόμα κι αν της φαινόταν χαζό το σχέδιο του παιδιού, πετώντας τη ζωγραφιά του του περνά μηνύματα ζωής (αρνητικά στην προκειμένη περίπτωση)  κι ας μην το καταλαβαίνει.

Ακολούθησε ο διάλογος:

-Μα βρε Αριστέα…. αφού δεν το έχει με τη ζωγραφική, σαν τον μεγάλο.

-Ναι αλλά δεν παύει να είναι κάτι που έφτιαξε με χαρά για σένα. Όλοι περιμένουμε αποδοχή για αυτό που φτιάξαμε. Σημασία δεν έχει η τελειότητα, αλλά ότι είναι κάτι δικό μας.

-Ναι αλλά έτσι, αν του λέω μπράβο, θα αρχίσει να πιστεύει λανθασμένα ότι είναι μέγας ζωγράφος! Αφού δεν το’χει! Ψέματα δηλαδή θα του λέω του παιδιού;

Άλλο η επιβράβευση κι άλλο η αποδοχήΤο «μπράβο» είναι επιβράβευση. Είναι κάτι αντίστοιχο με την αποδοκιμασία. Είναι κριτική. Εκεί κινδυνεύουμε να χάσουμε το παιχνίδι με το παιδί. Γιατί θα πασχίζει για τα μπράβο. Όχι για τη χαρά της δημιουργίας.

Η ενθάρρυνση πάλι έχει τη δική της γλώσσα. «Νιώθω όμορφα με  τη χαρά σου»! «Χαίρομαι που προσπαθείς». » Αυτό που έφτιαξες είναι ένα κομμάτι από σένα κι εγώ εκτιμώ πολύ την προσπάθειά σου».

Κρατώντας τέλος το δώρο του παιδιού, είτε μαζί με άλλους θησαυρούς μας, είτε βάζοντας το σε μια αγαπημένη γωνιά στο γραφείο μας ή ακόμα ακόμα και στο ψυγείο μας, του δείχνουμε πόσο εκτιμούμε την πράξη της προσφοράς του. Πόσο πολύ χαιρόμαστε να βλέπουμε το έργο του παιδιού μας.

………………………………………..

Μια μέρα έρχεται ο μικρούλης μου στο γραφείο μου και μου λέει με μια λάμψη στα μάτια: Έφτιαξα μια κάρτα για τη μαμά…. με έχει βάλει στον καθρέφτη της! Με βλέπει κάθε μέρα! Χαμογέλασε. Ήξερα πως απλά όλα είχαν βρει το δρόμο τους…

Οι φωτογραφίες είναι από τον πίνακα ανακοινώσεων στο γραφείο μου. Τις τράβηξα χτες το βράδυ. Η ζωγραφιά με τη μπλε χάρτινη κορνίζα είναι του  μικρού ανιψιού μου. Για ένα παιδί που κάποτε απλά μουντζούρωνε νομίζω ότι είναι ένα πολύ σπουδαίο έργο. Πήγαινε τρίτη δημοτικού τότε. Η ζωγραφιά βρίσκεται σε αυτό το σημείο πάρα πολλά χρόνια…μέχρι και σήμερα. Κάθε φορά που θα βρεθεί στο χώρο μου την κοιτάζει και μου χαμογελάει. 

Ο ανιψιός μου σήμερα είναι 22 χρόνων. 

 Αριστέα

συνεχίζεται…

Προσδοκίες περιβάλλοντος

Με μια ακόμα αναδημοσίευση θα ήθελα να συνεχίσω από τη δική μου πλευρά, αν και πολλοί φίλοι και φίλες θα τη θυμούνται από το μπλογκ μου. Θέλω όμως πριν προχωρήσω σε άλλες ιστορίες και παιδαγωγικά θέματα να υπάρχουν εδώ, ως αρχείο, όλα τα σχετικά με τη δουλειά μου με τα παιδιά.

Ήταν η πιο δύσκολη περίπτωση που πέρασε από τα χέρια μου αλλά που δεν χρειάστηκα περισσότερο από δύο χρόνια για να έχω αποτελέσματα. Δείχνει με το καλύτερο τρόπο πως αν πιστέψεις στις δυνατότητες του παιδιού όλα είναι εφικτά! Για όσους την έχασαν λοιπόν….

Ήταν τελευταία μέρα του Σεπτέμβρη του ’98 . Την εποχή που έκανα ιδιαίτερα σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Καλούμαι να αναλάβω ένα συμπαθητικό αλλά ζωηρό αγοράκι που μόλις έχει ξεκινήσει την πρώτη δημοτικού. Ο λόγος; Η δασκάλα αρνείται να το έχει άλλο μέσα στην τάξη της και ζητάει την παραπομπή του παιδιού σε ειδικό σχολείο. Επιμένει ότι το παιδί είναι νοητικά καθυστερημένο.

Οι γονείς απεγνωσμένοι, έχουν ακούσει για τη δουλειά μου και στρέφονται σε μένα για βοήθεια.

Οι πρώτες επαφές με το παιδί με οδηγούν στο συμπέρασμα πως είναι ανώριμο κι ανέτοιμο να παρακολουθήσει την πρώτη δημοτικού, καθώς δεν είχε κατακτήσει τις δεξιότητες της νηπιακής ηλικίας, πόσο μάλλον της πρωτοσχολικής.

Βρίσκομαι σε δίλημμα. Πρόκειται για δύσκολη περίπτωση, ανησυχώ για τις προσδοκίες που μπορεί να έχει η οικογένεια από μένα. Από την άλλη εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχαν άλλοι ειδικοί! Ούτε καν Ιατροπαιδαγωγική υπηρεσία. Μετά από την προτροπή μου απευθυνόμαστε στην πιο κοντινή Υπηρεσία που είναι στην Πάτρα και το ραντεβού κλείνεται για την άνοιξη! Τόσο καλά!


Οι πρώτες πληροφορίες που συλλέγω θα είχαν τρομοκρατήσει πολλούς:

-Θορυβώδης συμπεριφορά μέσα στην αίθουσα, διέκοπτε το μάθημα, γινόταν ο κλόουν της τάξης, πολλές φορές παρουσίαζε επιθετική συμπεριφορά προς τους άλλους συμμαθητές του. Δεν πρόσεχε, δεν έκανε καμία εργασία, δεν συμμετείχε στο μάθημα

-Είχε αδέξια κίνηση,συναισθηματική αστάθεια (από το γέλιο στο κλάμα κι αντίστροφα), παρουσίαζε ξαφνικά ευερεθιστότητα κι εκνευρισμό, αγνοούσε οδηγίες, δεν συνεργαζόταν, πηδούσε από το ένα θέμα στο άλλο, ήθελε άμεση ικανοποίηση των απαιτήσεων του, δεν είχε διακριτικότητα, άγγιζε τους πάντες και τα πάντα, παραπονιόταν για τους θορύβους και τις μυρωδιές γύρω του, βασικά ενοχλούνταν από τα πάντα, γκρέμιζε ή έσπαγε πράγματα μέσα στο σπίτι, ενώ η μικρή του αδερφή δεν έπρεπε να μένει χωρίς επίβλεψη μαζί του καθώς είχε κινδυνέψει πολλές φορές στο παρελθόν. 

Αυτά που περιέγραψα ήταν ένα απλά ένα μέρος από τις εξωτερικές αντιδράσεις του παιδιού.

Εγώ συναντώ ένα χαρούμενο αρχικά παιδάκι που προσπαθούσε και ήθελε να συνεργαστεί, αλλά γρήγορα έχανε το ενδιαφέρον του, καθώς θόρυβοι, εικόνες και μυρωδιές του αποσπούσαν πολύ εύκολα την προσοχή! Σταματούσε συχνά το μάθημά μας και μιλούσε ακατάπαυστα και για άσχετα θέματα, άλλες φορές με υποδεχόταν με χαρά κι άλλες με θυμό, πολλές φορές δεν ήθελε να συνεργαστεί, μου τραβούσε τα μαλλιά μου ή μου κολλούσε ακαθαρσίες από τη μυτούλα του πάνω στο πρόσωπό μου.

Δεν θυμώνω, δεν διώχνω, δεν τιμωρώ. Ήρεμα και σταθερά αγνοώ, και προχωρώ σε αυτό που ζητώ, σαν να μην είχα ενοχληθεί καθόλου. Το παιδί έχοντας συνηθίσει διαρκώς να δέχεται τιμωρίες, φωνές κι επιπλήξεις, τα χάνει. Επιμένει. Με δοκιμάζει. 

Πίσω από όλα αυτά εγώ βλέπω ένα ταλαιπωρημένο παιδί που θέλει να γίνει αποδεκτό. 

Όλες οι πληροφορίες που συλλέγω με οδηγούν στο σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής ή αλλιώς υπερκινητικό σύνδρομο.

Τα υπερκινητικά παιδιά βρίσκονται διαρκώς σε υπερδιέγερση ή κίνηση. Αυτό γνωρίζει ο πολύς κόσμος.Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αδυναμία του παιδιού να αντιδρά σωστά στα ερεθίσματα που δέχεται από το περιβάλλον του. Μερικοί ειδικοί μιλούν για βλάβη στην επιλογή των ερεθισμάτων. Με άλλα λόγια δεν γίνεται «φιλτράρισμα» και κατά συνέπεια δεν γίνεται απόρριψη των περιττών ερεθισμάτων τα οποία δεχόμαστε όλοι μας κάθε στιγμή από το περιβάλλον μας!

Τι πληροφορία! Θαυματουργή!  Σκεφτείτε ένα τόσο δα μικρό μυαλουδάκι που προσπαθεί να μάθει τον κόσμο και να επικοινωνήσει, να δέχεται διαρκώς πληροφορίες. Να εισβάλλουν στο συνειδητό του όλα τα ερεθίσματα και κυριολεκτικά να το αλώνουν! Μπρρ! Η σκέψη και μόνο με τρομοκρατεί! Πόσο βασανισμένο πλασματάκι σκέφτομαι!  Πόσο θέλει να ανακουφιστεί! Να ηρεμήσει. Αντ΄αυτού προσπαθούσαμε να διαβάσουμε σε ένα σπίτι που έπαιζε η τηλεόραση στο διπλανό δωμάτιο, ένα μωρό ( η αδερφή του) έκλαιγε ή φώναζε, σε μια πολυκατοικία, πάνω σε ένα πολυσύχναστο δρόμο,με μαγαζιά από κάτω, φωνές κόσμο….ω θεέ μου! Φρίκη!

Με αυτό τον απλό τρόπο εξηγώ την κατάσταση στους γονείς. Προσπαθούμε λοιπόν να επιτύχουμε περιβάλλον με τα λιγότερα δυνατά ερεθίσματα. Πιστεύω σε αυτό το παιδί! Ξέρω πως μπορεί να μάθει. Παράλληλα το ενισχύω διαρκώς με ενθάρρυνση κι επιβραβεύσεις. Μικρές εύκολες εργασίες στην αρχή. Τα πρώτα μπράβο! «Έλα, μπορείς Θανάση»! 

Συνεχίζω έπειτα στο δικό μου χώρο. Κανένας θόρυβος εκεί. Δοκιμάζω σταδιακά κλασσική μουσική, πολύ χαμηλά. Πόσο το χαλαρώνει. Έχω αρχίσει και πετυχαίνω τη συνεργασία του!

Εν τω μεταξύ φτάνει ο καιρός και περνάει από αξιολόγηση στην Ιατροπαιδαγωγική Υπηρεσία. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι το παιδί έχει μέτρια προς φυσιολογική νοημοσύνη αλλά κυρίως υπερκινητικό σύνδρομο. Συνιστάται να επαναλάβει την πρώτη τάξη.

Συνεχίζουμε μαζί και την επόμενη χρονιά.

Μετά από πολύ ψάξιμο ανακαλύπτω ότι η διατροφή μπορεί να βοηθήσει. Έτσι μπαίνει στο παιχνίδι η διατροφή και φεύγουν το λευκό αλεύρι, οι σοκολάτες, οι επεξεργασμένες τροφές με χημικά πρόσθετα από το σούπερ μάρκετ, τα αναψυκτικά. Καθόλου εύκολο να σας πω. Έδωσα αγώνα να μην δίνονται κρυφά από τους παππούδες κρουασάν με σοκολάτα. Δεν μπορείτε όμως να φανταστείτε τη βελτίωση που πετύχαμε σε όλα συμπτώματα όταν η διατροφή του παιδιού άλλαξε εντελώς!

Όταν τελείωσε κι η δεύτερη χρονιά το παιδί είχε ηρεμήσει σημαντικά, είχε βελτιωθεί σε όλους τους τομείς, είχε μειώσει στο ελάχιστο την επιθετική συμπεριφορά, και κυρίως έμαθε να διαβάζει, να γράφει και κάλυψε όλη την ύλη στα μαθηματικά.

Δεν χρειάστηκα τρίτη χρονιά.

Το έργο μου είχε ολοκληρωθεί.

Πριν λίγο καιρό η μαμά μου συνάντησε τη μαμά του στο λογιστικό γραφείο της αδελφής της και θείας του παιδιού (όπου πήγε για τη φορολογική της δήλωση). Ο Θανάσης σήμερα είναι ένα παλικάρι. Τελείωσε το σχολείο κανονικά και τη στρατιωτική του θητεία και είναι ένας χαρούμενος κι ευτυχισμένος νέος. 

Το «ευχαριστώ» που μου έστειλε εκείνη την ημέρα η μητέρα του μέσω της δικής μου, είναι από αυτά που θα κρατήσω για πάντα στην καρδιά μου. Η πορεία και η εξέλιξη του παιδιού όμως για μένα είναι η δικαίωση:  Όταν πιστέψεις στο παιδί και το πλησιάσεις με αγάπη, όσο κι αν η συμπεριφορά του σε κάνει να θέλεις να το βάλεις στα πόδια, αν μείνεις, αν το αποδεχτείς όπως είναι θα δεις ότι τα θαύματα γίνονται εδώ στη γη! 

Εύχομαι ολόψυχα να υπάρχουν πάντα άνθρωποι που θα πιστεύουν, θα ονειρεύονται και θα παλεύουν να αποδείξουν πως όλα είναι εφικτά!

Εύχομαι όμως ακόμα περισσότερο να υπάρχουν Δάσκαλοι πραγματικοί, δάσκαλοι που δεν θα διώχνουν παιδιά από την τάξη τους γιατί αναστατώνουν την ηρεμία τους. Δάσκαλοι που δεν θα καθοδηγούνται από τις προσδοκίες τους και δεν θα βοηθούν μονάχα όσα παιδιά νομίζουν ότι μπορούν, αφήνοντας πίσω τα αδύναμα. 

 Αριστέα

Previous Older Entries Next Newer Entries